لینک به صفحه منشور اصول پیشینی

در این فوروم می‌خواهیم بدون پیش‌فرض‌سازی درباره نتیجهٔ سیاسی، درباره خود «ظرف» گفت‌وگو کنیم: این‌که مجلس مجازی همگرایی چطور تشکیل شود، چه کسانی در آن نمایندگی داشته باشند، چه اختیارات و چه محدودیت‌هایی داشته باشد و دستور کارش دقیقاً چه باشد. هدف، طراحی سازوکاری است که در شرایط پیشاگذار و سرکوب سیاسی، نه جای رأی مردم را بگیرد و نه تبدیل به حلقه‌ای بسته و انحصاری شود، بلکه ابزاری برای همگرایی، گفت‌وگو و تدوین پیش‌نویس‌ها باشد.

برخی پرسش‌های مهم:

• شیوهٔ تشکیل: اگر بخواهیم مجلس مجازی همگرایی واقعاً «متکی به جامعه» باشد و نه صرفاً جمعی از چهره‌ها و دوستانشان، مناسب‌ترین شیوهٔ تشکیل آن چیست؟ ثبت‌نام آزاد و لایه‌بندی‌شده؟ دعوت هدفمند از تشکل‌ها؟ انتخاب چندمرحله‌ای؟ ترکیبی از این‌ها؟ و هر مدل چه خطرهایی برای انحصار، نفوذ و ناکارآمدی دارد؟

• نمایندگی و ترکیب: در ترکیب این مجلس، چه کسانی باید محور باشند تا هم تنوع سیاسی/فکری و هم تنوع جغرافیایی، جنسیتی و صنفی منعکس شود؟ سهم تشکل‌های داخل کشور، شبکه‌های صنفی (معلمان، کارگران، زنان، دانشجویان)، احزاب تبعیدی، و افراد مستقل چگونه باید تعریف شود تا نه «سهمیه‌بندی مصنوعی» شود و نه بازتولید همان نابرابری‌های قدیمی؟

• اختیارات و مرزها: این مجلس مجازی دقیقاً چه کار باید بکند و چه کار نباید بکند؟ آیا وظیفه‌اش فقط تدوین پیش‌نویس اصول و پیشنهادات برای مجلس مؤسسان واقعی است، یا می‌تواند در لحظهٔ بحران نقش میانجی/هماهنگ‌کننده هم داشته باشد؟ چه مرز روشنی باید کشیده شود تا به «دولت در سایه» یا «رهبری خودخوانده» تبدیل نشود؟

• روش کار و تصمیم‌گیری: در یک مجلس مجازی با اعضای پراکنده در داخل و خارج، چه شیوه‌های تصمیم‌گیری (اجماع، رأی‌گیری ساده، فوق‌اکثریت، چندمرحله‌ای…) و چه نوع کمیسیون‌ها/کارگروه‌ها می‌تواند هم کارآمد باشد و هم اعتمادساز؟ چگونه می‌توان جلوی فرسایش وقت در بحث‌های بی‌پایان و هم‌زمان جلوی تحمیل نظر یک بلوک قدرتمند را گرفت؟

• پیوند با جامعه داخل و امنیت مشارکت‌کنندگان: با توجه به سرکوب و نظارت امنیتی در داخل کشور، بهترین راه برای پیوند بین مجلس مجازی و کنشگران/تشکل‌های داخل چیست؟ چگونه می‌توان صدای داخل را وارد این سازوکار کرد، بدون آن‌که امنیت افراد به خطر بیفتد یا مجبور به افشای هویت شوند؟

• شفافیت، پاسخ‌گویی و اعتماد عمومی: برای این‌که مجلس مجازی همگرایی از نگاه افکار عمومی یک «حلقه‌ی پشت پرده» دیده نشود، چه سطحی از شفافیت (صورت‌جلسات، رأی‌ها، منابع مالی، ارتباطات خارجی) لازم است؟ در عین حال، چگونه می‌توان بین شفافیت و ملاحظات امنیتی رعایت تعادل کرد تا هم اعتماد ساخته شود و هم مشارکت در داخل ممکن بماند؟